Δρομείς Σύρου

syrosrunners athiles

syros imi 2014 dromeis dek 14 2  dromeis dek 14 proti propoinisi 2015 dromeis tinos syrosrunners athiles2

Η παρακολούθηση των σφυγμών κατά την διάρκεια του αγώνα

palmografos

Ο παλμογράφος είναι σαν το προσωπικό μας ταχύμετρο. Εξασφαλίζει ότι οι ποιοτικές προπονήσεις είναι πραγματικά αρκετά δυνατές και ότι η αποθεραπεία ή η προπόνηση αερόβιας αντοχής διατηρούνται σε αρκετά χαμηλή ένταση. Χωρίς αυτό το εργαλείο, είναι εύκολο να γλιστρήσουν οι προπονήσεις σε ένα επίπεδο έντασης, αφήνοντάς σε ουσιαστικά χωρίς ισχύ όταν έρθει η ώρα να δώσεις αυτή την επιπλέον ώθηση στον αγώνα. Φορώντας ένα παλμογράφο, ιδιαίτερα για αθλητές χωρίς εμπειρία, προσθέτει ένα βοηθητικό βαθμό αντικειμενικότητας στην προπόνηση, εξασφαλίζοντας ότι όλες αυτές οι ώρες προπόνησης δεν θα πάνε χαμένες.
Αυτό που πολλοί αθλητές δεν αντιλαμβάνονται είναι ότι η χρήση των παλμογράφων δεν χρειάζεται να αφορά μόνο την προπόνηση. Με μικρή κατανόηση του πως δουλεύει το σώμα σας, χρησιμοποιώντας ένα παλμογράφο κατά τη διάρκεια του αγώνα, μπορείτε να εξασφαλίσετε ότι η αγωνιστική σας προσπάθεια κατανέμεται ομοιόμορφα, βοηθώντας τη γενική απόδοση.
Στα πρώτα μου χρόνια ως Τριαθλητής στις αρχές του ΄90 όταν ακόμη η ιδέα του παλμογράφου δεν ήταν ευρέως διαδεδομένη δέχτηκα αρκετές επικρίσεις από κάποιους συναθλητές μιας και πίστευαν ότι βασιζόμουν πολύ στον παλμογράφο μου, λέγοντας ότι έπρεπε να βασίζομαι περισσότερο στην «αίσθηση» που έχω μέσα στον αγώνα. Όμως, η «αίσθηση» ή η προσπάθεια που αντιλαμβάνεσαι, μπορεί να αποτελέσουν εχθρό για τον αθλητή αντοχής, επειδή δεν μπορεί να παρέχει κανένα αντικειμενικό δεδομένο κατά τη διάρκεια του αγώνα. Αντίθετα, η σωστή χρήση ενός παλμογράφου, μαζί με το πώς αισθάνεσαι, μπορεί να σου δώσει πολύτιμες πληροφορίες, όπως για παράδειγμα, αν χρειάζεται να καταναλώσεις περισσότερα υγρά ή και υδατάνθρακες κατά τη διάρκεια ενός αγώνα.
Θα πρέπει να γνωρίζετε το αναερόβιο κατώφλι σας (ΑΚ), μετά ανάλογα με τη διάρκεια του αγώνα, χρησιμοποιείστε αυτά τα νούμερα-παλμούς για να μείνετε στο ρυθμό που τρέχετε. Για παράδειγμα, αν αγωνίζεστε σε απόσταση από 5-10 χλμ. και βρίσκεστε σε καλή κατάσταση, θα μπορείτε να είστε «στα κόκκινα» σε όλη τη διάρκεια του αγώνα. Με αυτό εννοώ να μείνετε 4-7 παλμούς πάνω από το ΑΚ. Εδώ ο παλμογράφος μπορεί να είναι μεγάλη βοήθεια, δείχνοντάς σας πότε «τεμπελιάζετε».
Για elite αθλητές, μια παρόμοια προσέγγιση μπορεί να υιοθετηθεί για μια απόσταση μέχρι και τον ημιμαραθώνιο, αλλά γενικά προτείνω να μείνετε στο ΑΚ σας και να ανεβαίνετε πότε πότε πάνω από αυτό, μόνο όταν σας το επιβάλει η διαδρομή με ανηφορικά κομμάτια ή θέλετε να αλλάξετε τον ρυθμό.
Κάθε φορά που πηγαίνετε πέρα από το κατώφλι σας, σε έλλειψη οξυγόνου: a) παράγετε γαλακτικό σε γρηγορότερο ρυθμό από αυτό που μπορεί να αποβάλει το σώμα σας, β) καίτε μυϊκό γλυκογόνο γρήγορα και γ) τελικά θα χρειαστεί να κατεβάσετε το ρυθμό για να αναπληρώσετε το οξυγόνο και για να μπορέσει το σώμα να αποβάλει το γαλακτικό. Όσο καλύτερη είναι η αερόβια βάση σας, τόσο πιο γρήγορα επιτυγχάνεται η αποβολή του γαλακτικού. Ποιο είναι το καλύτερο για τους περισσότερους από εσάς? Να δουλεύετε στο ΑΚ (ή οριακά χαμηλότερα) και να χτίζετε την ταχύτητα και στα δύο, έτσι ώστε να είναι μέγιστη προς το τέλος του αγώνα.
Όσο πιο μεγάλος σε διάρκεια είναι ο αγώνας, τόσο πιο χρήσιμος γίνεται ο παλμογράφος, αφού σου δίνει μια πραγματική ένδειξη του τι συμβαίνει μέσα στο σώμα σου. Σε ένα μαραθώνιο, όπου οι αποθήκες του μυϊκού γλυκογόνου μπορούν να επηρεάσουν πραγματικά την απόδοση, μένοντας κάτω από το ΑΚ για τη μεγαλύτερη διάρκεια του αγώνα, μπορεί να βοηθήσει στην εξοικονόμηση αυτού του πολύτιμου μυϊκού γλυκογόνου. Θυμηθείτε ότι στο ΑΚ και πάνω από αυτό, η βασική πηγή καυσίμου είναι οι υδατάνθρακες (στη μορφή μυϊκού γλυκογόνου). Για αυτό είναι τόσο σημαντικό να καταναλώνουμε υδατάνθρακες στους αγώνες μεγάλης διάρκειας, ώστε να υποστηρίζεται αυτό που αποθηκεύεται μέσα στους μύες, παρέχοντας μια εναλλακτική πηγή, την γλυκόζη από το αίμα.
Αν κατά τη διάρκεια ενός μαραθωνίου "αισθάνεστε» σαν να δουλεύετε τόσο σκληρά όσο πριν, αλλά οι σφυγμοί σας αρχίζουν να πέφτουν, αυτό είναι μια καθαρή ένδειξη ότι έχετε έλλειψη από υδατάνθρακες. Καθώς το σώμα αρχίζει να βασίζεται περισσότερο στο μεταβολισμό του λίπους, πρέπει να ρίξει το ρυθμό για να χρησιμοποιήσει αυτό το καύσιμο παρουσία οξυγόνου. Η λύση? Πάρτε περισσότερους υδατάνθρακες για να ανεβάσετε τους σφυγμούς σας. Για αγώνες μέχρι το μαραθώνιο θα πρέπει να μπορείτε να διατηρείτε τους σφυγμούς σας περίπου στο 90-92% του ΑΚ
Σε πολλές περιπτώσεις, ένας καλός αθλητής 10 χλμ, θα έχει πολύ ανεπτυγμένο αναερόβιο γλυκολυτικό σύστημα (π.χ. την ικανότητα να πηγαίνει πολύ γρήγορα για μικρή διάρκεια, μετά να χαλαρώνει, κλπ.). Έτσι, μπορεί να καίει υδατάνθρακες πολύ γρήγορα, αλλά και να επανακάμπτει επίσης. Αν βάλεις αυτή την ικανότητα της εναλλαγής του ρυθμού στην περίπτωση του μαραθωνίου και αντιληφθείς ότι αν κάψεις τις αποθήκες του γλυκογόνου πολύ γρήγορα, ΄΄θα καείς΄΄, μπορείς πολύ εύκολα με τον παλμογράφο να παρακολουθήσεις και να διαχειριστείς όλο το δυναμικό σου σαν αθλητής. Έτσι, στις περισσότερες περιπτώσεις κατά τη διάρκεια ενός μαραθωνίου, ο στόχος πρέπει να είναι να διατηρήσεις το 85% του ΑΚ των σφυγμών.
Η παρακολούθηση των σφυγμών είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο προπόνησης για τους δρομείς αντοχής και με λίγη παραπάνω κατανόηση μερικών βασικών ασκήσεων φυσιολογίας, μπορεί επίσης να αποτελέσει ένα πραγματικά ενισχυτικό εργαλείο τη μέρα του αγώνα.

 

Βασίλης Κρομμύδας

Αναπνοή και απόδοση

anapnoi

Ποτέ δεν θα μπορέσει η τεχνική να αντικαταστήσει τη προπόνηση αλλά όταν όλα τα άλλα είναι ίδια θα κερδίζει πάντα ο δρομέας με τη καλύτερη τεχνική.

Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχουν δύο παράμετροι όταν λέμε τεχνική, η τεχνική στη κίνηση και στην αναπνοή.

Σ' αυτό το άρθρο θα επικεντρωθούμε με τη δεύτερη και θα πρέπει να ξέρετε ότι είναι άμεσα συνδεδεμένες μεταξύ τους.

Δεν είναι ασυνήθιστο πολλές φορές οι προπονητές και αθλητές να μην αναφέρονται στην ανάγκη για εξάσκηση στον τρόπο που πρέπει να αναπνέει ένας δρομέας ή να λένε ότι δεν είναι κάτι που αξίζει να ασχοληθεί κάποιος γιατί είναι κάτι που συμβαίνει φυσιολογικά.
Ένας πολύ γνωστός προπονητής ο Percy Cerutty πίστευε ότι οι περισσότεροι αθλητές δεν αναπνέουν αποτελεσματικά και ότι αν οι πολύ καλά προπονημένοι αθλητές το κατάφερναν αυτό, δηλ. να αναπνέουν αποτελεσματικά ( και σε συνδυασμό με τη σωστή τεχνική της κίνησης ) θα μπορούσαν να επιτύχουν επιδόσεις στα 10 χλμ. κοντά στα 24 λεπτά !!

Και μην σας φαίνεται αυτό υπερβολικό γιατί όταν το είπε το 1958 το ρεκόρ στα 10 χλμ. ήταν 28:30 και τώρα είναι 26:17

Πρέπει να αναπνέετε σωστά γιατί αλλιώς με την έλλειψη της σωστής τεχνικής που το χαρακτηριστικό της είναι, η ρηχή αναπνοή και η άσχημη στάση του σώματος, περιορίζεται η ποσότητα του οξυγόνου που προσλαμβάνεται για να περάσει στο αίμα και να τροφοδοτήσει τους εργαζόμενους μυς.

Μέσα από τη προπόνηση θα πρέπει να ελπίζετε ότι θα καταφέρετε τρία πράγματα. Το πρώτο είναι να βελτιώνετε σταθερά το καρδιοαναπνευστικό σας σύστημα κάνοντας μακρύτερες περιόδους αερόβιας προπόνησης απ' ότι στο παρελθόν. Μετά θα είσαστε έτοιμοι για να δεχθείτε πιο αποτελεσματικά το φόρτο τη προπόνησης πάνω στο αναερόβιο κατώφλι.

Τέλος, αν δεν είστε καλά προπονημένοι και δουλέψετε την αναπνοή σας, θα μπορέσετε να έχετε περισσότερη διάρκεια στις αναερόβιες εντάσεις.

Η αποτελεσματικότητα της προπόνησης σας θα ελαττωθεί αν περιορίσετε τη ποσότητα του αέρα που εισπνέετε στους πνεύμονες, κι αυτό συμβαίνει αν η αναπνοή σας είναι ρηχή.

Η ρηχή αναπνοή αφήνει μια συσσωρευμένη ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα στα πνευμόνια κι έτσι περιορίζει τη ποσότητα του οξυγόνου που πρέπει να περάσει στο αίμα με κάθε εισπνοή που ακολουθεί. Αυτό σημαίνει ότι επισέρχονται αναερόβιες διεργασίες πριν ακόμη είναι αναγκαίο για τον οργανισμό, έτσι ανάλογα και με το πόσο καλά είστε προπονημένοι μπορεί να μην καταφέρετε το αποτέλεσμα που ίσως θα μπορούσατε να επιτύχετε.

Ο Cerutty έλεγε στους αθλητές του ότι η σωστή αναπνοή έρχεται από το σωστό ρυθμό. Για να τους το εξηγήσει καλύτερα τους έφερε ως παράδειγμα τους κολυμβητές, που για να πάρουν αναπνοή χρησιμοποιούν το ρυθμό της χεριάς μιας και το υγρό στοιχείο δεν τους αφήνει να αναπνέουν όποτε θέλουν αυτοί. Ο Cerutty πίεζε τους αθλητές του για τον μέγιστο αερισμό των πνευμόνων, οι αθλητές πρέπει να συγκεντρώνονται ώστε να αναπνέουν με ρυθμό και μέσα από αυτόν να εκπνέουν πλήρως τον αέρα από τα πνευμόνια τους.

Κατά τη διάρκεια του αερόβιου τρεξίματος θα πρέπει να γίνετε η αναπνοή σε κύκλους των έξι διασκελισμών. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εισπνέετε σε τρεις με τρεισήμισι διασκελισμούς και να εκπνέετε σε δυόμισι με τρεις διασκελισμούς. Αυτό θα πρέπει να γίνεται ρυθμικά και να είστε πολύ χαλαροί την ώρα που ακουμπάτε στο έδαφος.

Αν τρέχετε χαλαρά τότε θα πρέπει να μετριάσετε το κύκλο των έξι διασκελισμών αναπνέοντας ελαφρώς πιο άνετα γιατί αν συνεχίσετε να αναπνέετε με όλη τη ποσότητα του αέρα που μπορείτε να εισπνεύσετε και να εκπνεύστε τότε θα έχετε υπεραερισμό. Αυτό που μπορείτε να κάνετε επαναλαμβανόμενα κάθε λίγα λεπτά είναι να εκπνέετε αργά μέχρι να βγάλετε όλο τον αέρα. Ομοίως ένα καλό τεστ για να δείτε αν τρέχετε πραγματικά χαλαρά είναι αν μπορείτε να τρέξετε για πέντε με δέκα λεπτά σε κύκλο οκτώ διασκελισμών, αν δεν μπορείτε να το κάνετε αυτό τότε δεν τρέχετε και τόσο χαλαρά !

Επίσης θα πρέπει να προσαρμόσετε τις παραμέτρους όταν τρέχετε στην ένταση του αναερόβιου κατωφλιού. Σ' αυτή την ένταση η ανάγκη για οξυγόνο αυξάνετε δραματικά. Ο συνηθισμένος ρυθμός των έξι διασκελισμών μπορεί να παραμείνει αλλά η εκπνοή θα πρέπει να είναι δυνατότερη. Πιο συνηθισμένο όμως είναι να γίνετε η αναπνοή σε ρυθμό πέντε διασκελισμών, τρεις διασκελισμούς εκπνοή και δυο εισπνοή.

Καθώς η ένταση συνεχίζει κι ανεβαίνει και είναι μεταξύ στο αναερόβιο κατώφλι και τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου τότε η αναπνοή γίνετε σε κύκλο τεσσάρων διασκελισμών και όταν φτάσει και ξεπεράσει την ένταση της μέγιστης πρόσληψης τότε υπάρχει η ανάγκη για κύκλο τριών διασκελισμών, δύο διασκελισμούς εκπνοή κι ένας εισπνοή, όταν φτάσετε σ' αυτή την ένταση είναι πολύ δύσκολο να μπορέσετε να διατηρήσετε το ρυθμό σας για πάνω από ένα με δύο λεπτά.

Αν τώρα φτάσατε να αναπνέετε σε κύκλο δυο διασκελισμών τότε πολύ απλά έχετε φτάσει στο τελικό sprint κι έχετε ΄΄γεμίσει΄΄ από γαλακτικό έτσι δεν μπορείτε να διατηρήσετε αυτή την ένταση για πάνω από 30 – 45 δευτερόλεπτα.

Το να μάθετε τον τρόπο να ελέγχετε την αναπνοή σας μπορεί να σας βοηθήσει έτσι ώστε να καθυστερήσετε τη μετακίνηση από τη μια ένταση στην επόμενη, με συνέπεια να κρατηθούν και οι παλμοί χαμηλότερα.

Το μυστικό για να ελέγξετε την αναπνοή σας είναι πολύ απλό και ανεξάρτητα από τον αριθμό διασκελισμών που συνήθως χρησιμοποιείτε. Για παράδειγμα σε έναν αγώνα 10 χλμ. θα πρέπει να επιμένετε σε έναν κύκλο έξι διασκελισμών όσο περισσότερο γίνετε.
Κάθε φορά που αντιλαμβάνεστε ότι έχετε πέσει σε κύκλο τεσσάρων ή πέντε διασκελισμών ( που σημαίνει ότι έχουν αυξηθεί οι παλμοί ) θα πρέπει να εκπνεύσετε εντελώς και να ξαναμπείτε σε κύκλο έξι διασκελισμών προσπαθώντας να διατηρήσετε τη καρδιακή συχνότητα και να χαλαρώσετε το τρέξιμό σας όσο γίνετε περισσότερο από την ένταση. Φυσικά όσο ο αγώνας προχωράει δεν θα μπορείτε να διατηρείστε στο κύκλο των έξι διασκελισμών αλλά αν ακολουθήσετε το παραπάνω σκεπτικό μέχρι να πέσετε στην ανάσα των τριών διασκελισμών θα έχετε καταφέρει να καθυστερήσετε αρκετά την εμφάνιση του γαλακτικού οξέως και να εκμεταλλευτείτε πλήρως όλη σας τη προπόνηση.

Αν δουλέψετε τη παραπάνω τεχνική είναι δυνατόν να δείτε βελτίωση στην απόδοσή σας της τάξης μέχρι και 5 %.

Έτσι απλά θα σας έλεγα, πάρτε βαθιά ανάσα και βουτήξτε...

Αριθμός διασκελισμών Ένταση
8 διασκελισμοί Χαλαρή – αποκατάσταση
7 διασκελισμοί  
6 διασκελισμοί Αερόβια ένταση
5 διασκελισμοί Ένταση στο αναερόβιο κατώφλι
4 διασκελισμοί  
3 διασκελισμοί Ένταση στη μέγιστη πρόσληψη
2 διασκελισμοί Ανοχή στο γαλακτικό
1 διασκελισμοί Εισαγωγή στην εντατική !!

Βασίλης Κρομμύδας

Μαραθώνιος

Τον μαραθώνιο τον οφείλουμε σε πρόσωπα και γεγονότα, που η ύπαρξή τους τοποθετείται σ' ένα ομιχλώδες τοπίο, κάπου ανάμεσα στο θρύλο και στην πραγματικότητα. Το αγώνισμα αναβιώνει το θρυλικό επίτευγμα, βάσει του οποίου, ο ημεροδρόμος Φειδιππίδης, μετά την κρίσιμη για όλο τον δυτικό πολιτισμό μάχη, έτρεξε μέχρι την Αθήνα, για να αναγγείλει την είδηση της νίκης, και να ξεψυχήσει, αμέσως μετά, από την υπεράνθρωπη προσπάθεια. Η ιδέα και η εφαρμογή του ανήκει στους Γάλλους φιλέλληνες Michel Bréal και Pierre de Coubertin. Ο πρώτος την σκέφτηκε, κι ο δεύτερος, ως ιδρυτής των σύγχρονων Ολυμπιακών αγώνων, την εφάρμοσε το 1896, στην Αθήνα. Εκεί, ο μαραθώνιος δρόμος διεξήχθη για πρώτη φορά και χάρισε στους Έλληνες την πολυπόθητη νίκη του Σπύρου Λούη.Αρχικά η απόστασή του ήταν αρκετά μικρότερη από τη σημερινή. O Σπύρος Λούης έτρεξε περί τα 38 χιλιόμετρα.


Στους επόμενους Ολυμπιακούς η απόσταση άγγιξε τα 40.2 και το 1908, στο Λονδίνο, έφτασε για πρώτη φορά σ' αυτό που σήμερα αναγνωρίζεται επίσημα ως απόσταση μαραθωνίου: Ένας δρόμος 42.195 μέτρων. Η παράδοση υποστηρίζει πως αυτό το οφείλουμε σε μια πριγκίπισσα, η οποία επιθυμούσε να παρακολουθήσει το ξεκίνημα των αθλητών, από τα ανάκτορά της στο Ουίνδσορ, και κατόπιν τον τερματισμό τους στο Ολυμπιακό στάδιο, όπου ένας επιπλέον γύρος θα προσέφερε καλύτερο θέαμα. Το μέτρημα εκείνης της απόστασης υπήρξε καθοριστικό για το σημερινό δρώμενο.

Βέβαια, ότι το οφείλουμε στην πριγκίπισσα, είναι σχετικό. Επισήμως, η έμπνευση της διαδρομής του 1906 ανήκει σ' ολόκληρη τη βασιλική οικογένεια, κι όχι μόνο σ' ένα χαριτωμένο μέλος της. Έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι τα επιπλέον χιλιόμετρα, από το αρχικό 38 μέχρι το τελικό 42, κάνουν τη μεγάλη διαφορά. Είναι αυτά που καθιστούν τον μαραθώνιο μια απόλυτη σωματική και πνευματική δοκιμασία. Η μάχη των χιλιάδων δρομέων που αγωνίζονται στο τελευταίο κομμάτι της διαδρομής προσδίδει μια αξία, που δεν θα υπήρχε αν έλειπαν αυτά τα 4 κρίσιμα χιλιόμετρα. Απ' αυτήν την σκοπιά, θα πρέπει ν' αποδοθούν εύσημα στην πριγκίπισσα που το σκέφτηκε, και που μάλλον δεν είχε τρέξει ποτέ στη ζωή της, ώστε να ξέρει σε τι δοκιμασία θα υποβάλλει, όχι μόνο τους αθλητές, αλλά και εκατομμύρια ανθρώπους σ' ολόκληρο τον κόσμο. Αν, όμως,  ο ταλαίπωρος δρομέας το εκλάβει ως ένα επιπλέον μαρτύριο, που θα το είχε αποφύγει αν δεν υπήρχε αυτή η γαλαζοαίματη έμπνευση, τότε καλύτερα οι κατάρες του να μοιράζονται σ' ολόκληρη τη βασιλική οικογένεια, ώστε ν' αποφευχθεί μια αδικία, αποτέλεσμα προσφιλούς παράδοσης παραμυθιών που λαμπρύνεται από βασιλόπουλα και πριγκιποπούλες.

-------------------

Το αγώνισμα των 42.195 μέτρων θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το πιο θρυλικό επί γης. Αποτελεί τον υπέρτατο στόχο χιλιάδων δρομέων. Η προετοιμασία, η διεξαγωγή και η χαρά του τερματισμού του προσφέρουν τόσο δυνατές εμπειρίες, ώστε η συμμετοχή σ' όλους τους μικρότερους αγώνες να φαντάζει ως αναγκαίο σκαλί μιας μακριάς κλίμακας που οδηγεί σ' αυτόν. Σχεδόν κάθε δρομέας ο οποίος αφιερώνει κάποιες ημέρες προπόνησης την εβδομάδα κι έχει δοκιμαστεί σε αγώνες 5, 10 και 21 χιλιομέτρων, αργά ή γρήγορα, θα επιζητήσει την πρόκληση του μαραθωνίου.

Ο μαραθώνιος είναι το πιο δύσκολο αγώνισμα δρόμου, από πολλές απόψεις. Για έναν καλά προετοιμασμένο αθλητή είναι μικρός για να τον πάει αργά, αλλά μεγάλος για να τον τρέξει γρήγορα. Η επιπολαιότητα ενός βιαστικού ξεκινήματος δεν διορθώνεται εύκολα και πληρώνεται με χαμένους στόχους, σωματική ταλαιπωρία και πιθανή εγκατάλειψη. Οι περισσότεροι καλά προπονημένοι αθλητές θα μπορούσαν εύκολα να διανύσουν 25-30χλμ. με αγωνιστικό ρυθμό, από κει και πέρα όμως τα πράγματα αλλάζουν δραματικά. Μ' έναν περίεργο τρόπο που μόνο ο μαραθωνοδρόμος μπορεί να βεβαιώσει, τα 30 χιλιόμετρα αποτελούν για το σώμα όχι τα ¾, αλλά το μισό της διαδρομής. Ο οργανισμός δεν μετρά χιλιόμετρα. Μετρά την ένταση της προσπάθειας, την έκτασή της στο χρόνο και την υποβολή του στον πόνο, στοιχεία που μπορούν να βιωθούν οδυνηρά στα τελευταία 12 χιλιόμετρα. Ο 'τοίχος', όρος ταυτισμένος με το συγκεκριμένο αγώνισμα, αναφέρεται στην εξάντληση των αποθεμάτων του γλυκογόνου στους μυς. Καραδοκεί κάπου μετά του 30ου χιλιομέτρου, και μπορεί να μετατρέψει έναν ελπιδοφόρο κι αισιόδοξο δρομέα, σ' έναν ξεθεωμένο μάρτυρα, που αγωνιά να φτάσει σ' ένα τέρμα που δείχνει να μην έρχεται ποτέ. Κανένας αγώνας των 10 ή και των 20 χιλιομέτρων δεν απειλεί να σ' εξοντώσει και δεν αφήνει τόσο λίγα περιθώρια διορθωτικών κινήσεων σε πιθανό λάθος τακτικής.

Ο μαραθώνιος είναι αγώνισμα ψυχής και σώματος. Προϋποθέτει τη συμμετοχή αμφοτέρων. Όταν οι δυνάμεις εξαντλούνται, η ψυχή πρέπει να καταδυθεί για ν' ανασύρει άλλες, βαθιά κρυμμένες. Πρέπει να στύψει τις τελευταίες σταγόνες του λεμονιού, να ξεπεράσει τους πόνους, που με κάθε βήμα γίνονται όλο και πιο οδυνηροί, και να ωθήσει το δρομέα ώστε να φτάσει, τρέχοντας, περπατώντας, ακόμα και παραπατώντας, μέχρι το τέρμα.

Υπάρχουν πολλά ακόμα που καθιστούν τον μαραθώνιο ένα ξεχωριστό άθλημα. Η αβεβαιότητα πως θα τα καταφέρεις, ιδίως την πρώτη φορά, ασχέτως του επιπέδου και της προσπάθειας που κατέβαλες. Σε κανένα μικρότερο αγώνα δεν συμβαίνει αυτό. Οι περισσότεροι δρομείς θα μπορούσαν να προβλέψουν με ακρίβεια δευτερολέπτων την επίδοσή τους σε αγώνες 5 και 10 χλμ, και με απόσταση ελαχίστων λεπτών τον ημιμαραθώνιο. Στον μαραθώνιο, όμως, υπάρχουν αρκετοί λόγοι που θα μπορούσαν να σε βγάλουν ακόμα και μισή ώρα έξω από τους υπολογισμούς σου.

Ο μαραθώνιος ρίχνει το σώμα σε αχαρτογράφητη θάλασσα. Ένας αθλητής των 100 μέτρων μπορεί και κάνει προπονήσεις των 100 μέτρων. Ένας των 400, 800, 1500, 3000μ, το ίδιο. Κανείς τους δεν θα ζητήσει από τον εαυτό του κάτι τόσο διαφορετικό απ' αυτό που του ζητά στις προπονήσεις. Ο μαραθωνοδρόμος δεν μπορεί να κάνει προπονήσεις των 42 χιλιομέτρων. Τα 32 χιλιόμετρα είναι το μέγιστο που συνιστούν για long run τα περισσότερα προπονητικά προγράμματα. Το long run, το πιο βασικό στοιχείο κάθε προπονητικής μεθόδου, μαθαίνει τον οργανισμό να διαχειρίζεται την ενέργεια για τα παραπάνω χιλιόμετρα, για την παραπάνω ώρα. Τα επιπλέον χιλιόμετρα, αυτά που θα συναντήσεις την ημέρα του αγώνα, είναι τα άγνωστα νερά στα οποία ο οργανισμός καλείται να κολυμπήσει, χωρίς να μπορείς να προδικάσεις το πώς θα συμπεριφερθεί.

Επιπλέον, η διάρκεια του μαραθωνίου δίνει περιθώρια σε πολλούς αστάθμητους κι ανεπιθύμητους παράγοντες. Μια 'κακιά' μέρα σ' έναν αγώνα 5 χιλιομέτρων δεν μπορεί να σε ρίξει πολύ έξω. Οι επιπτώσεις οποιουδήποτε προβλήματος που θα παρουσιαστεί στο 18ο χιλιόμετρο είναι εντελώς διαφορετικές σ' έναν ημιμαραθώνιο, από έναν αγώνα κατά τον οποίο σε χωρίζουν από το τέρμα όχι 3, αλλά 24 ακόμα χιλιόμετρα. Ο πόνος ενός τραυματισμού γίνεται ανυπόφορος, όταν σκέφτεσαι πως θα τον κουβαλάς σε μια προσπάθεια που μπορεί να διαρκέσει ώρες.

Έχει, στ' αλήθεια, ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παρακολουθείς τους μαραθωνοδρόμους. Τις εκφράσεις της επιμονής, της αποφασιστικότητας, της αγωνίας τους, ιδίως στα τελευταία χιλιόμετρα. Οι συνοδοί και οι απλοί συμπαραστάτες ενός διεθνούς μαραθωνίου γίνονται μέτοχοι μιας παγκόσμιας αθλητικής γιορτής και των μοναδικών στιγμών που την συνοδεύουν. Της χαράς, των πανηγυρισμών, των δακρύων, της προσωπικής νίκης του καθενός, που φθάνει ως επισφράγισμα μιας δύσκολης και μακράς πορείας, η αρχή της οποίας βρίσκεται μήνες πριν. Η συναισθηματική φόρτιση της στιγμής του τερματισμού δεν έχει όμοιό της. Είναι κρίμα που οι θεατές αυτού του αγωνίσματος είναι τόσο λίγοι στη χώρα μας, αν κι αυτό, τελευταία, πήρε κάπως ν' αλλάζει.

Αυτό που ονομάζεται νίκη στα περισσότερα αθλήματα είναι κάτι απόλυτο. Στον μαραθώνιο είναι απολύτως σχετικό. Θα συναντήσεις μαραθωνοδρόμους να πανηγυρίζουν, επειδή κατάφεραν να τερματίσουν κάτω από 5 ώρες, κι άλλους απογοητευμένους που δεν έσπασαν το φράγμα των 3. Η νίκη ή η ήττα, αν αρμόζει η δεύτερη ως έννοια σε κάτι τόσο σπουδαίο, είναι εντελώς προσωπική υπόθεση. Χαίρομαι όταν περνώ και δεν μ' αρέσει να με περνούν, αλλά δεν θεωρώ τον εαυτό μου νικητή ή ηττημένο απέναντι στους άγνωστους συναθλητές μου. Το νόημα του συγκεκριμένου αγωνίσματος για τους μη επαγγελματίες δρομείς δεν περιορίζεται στο αντικειμενικό της επίδοσής τους. Ο μαραθώνιος είναι προσομοίωση της ζωής μας και στη ζωή υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν εξαρτώνται από μας. Η ηλικία. Ο επαγγελματικός φόρτος. Οι καταιγίδες που χτυπούν την οικογενειακή μας πόρτα.

Στον μαραθώνιο μπορείς να περνάς, χωρίς απαραίτητα να προηγείσαι. Έχω περάσει δρομείς που αποφάσισαν να ξεφύγουν από τις κακές τους συνήθειες και ν' αλλάξουν ζωή. Που ξεπέρασαν μια βαριά ασθένεια ή που ανακάλυψαν το άθλημα σε μεγάλη ηλικία. Που λίγους μήνες πριν έχασαν κάποιον δικό τους και τρέχουν στη μνήμη του. Που συγκεντρώνουν χρήματα για την καταπολέμηση μιας ασθένειας. Κάποτε πέρασα έναν δρομέα που έσερνε σ' όλη τη διαδρομή το καρότσι με τον ανάπηρο γιο του. Μια κοπέλα, που τη θυμάμαι, στο Βερολίνο, να τρέχει με τον ίδιο κοπιαστικό τρόπο, για να δωρίσει χαρά στην παράλυτη αδερφή της.

Όλους αυτούς τους ανθρώπους τους πέρασα, αλλά δεν τους ξεπέρασα ποτέ. Εγώ έτρεχα στην κατηφοριά, ενώ αυτοί πάσχιζαν στην ανηφόρα της ζωής τους.

Ο μαραθώνιος δεν είναι ανταγωνιστικός, δεν θα έπρεπε τουλάχιστον να είναι για τους περισσότερούς μας. Είναι ένας αγώνας στον οποίο μετέχουμε όλοι μαζί, κι ελπίζουμε να είμαστε όλοι νικητές. Ένας αγώνας προσωπικός, με σύμμαχο κι αντίπαλο τον εαυτό μας. Πολλοί συμμετέχοντες σ' ένα μαραθώνιο δεν γνωρίζουν καν το όνομα των πρώτων νικητών, ή, τουλάχιστον, δεν βιάζονται να το μάθουν. Είναι απορροφημένοι στα συναισθήματα του δικού τους αγώνα. Ζουν τη χαρά, τη δική τους και των φίλων τους, που με τη φυσική τους παρουσία, με τη σκέψη, μ' ένα πλακάτ στο πλάι της διαδρομής ή μ' ένα ενθαρρυντικό μήνυμα της προηγουμένης στο κινητό, τους βεβαιώνουν πως είναι παρόντες στον αγώνα τους.

Στα σπίτια των μαραθωνοδρόμων το δίπλωμα του μαραθωνίου, και η φωτογραφία του τερματισμού, στέκονται σε χώρο ανάλογο μ' αυτόν που κρατάς για τις σημαντικές σου στιγμές. Όπως το πτυχίο, ο γάμος, ή η γέννηση του παιδιού, οριοθετούν το πριν και το μετά. Και, μολονότι όλες αυτές οι στιγμές έχουν τη μοναδική τους σημασία, αυτά έχουν μια παραπάνω. Σου θυμίζουν πως κατάφερες κάτι που λίγοι άνθρωποι μπορούν. Οριστικό και αναφαίρετο αξίωμα, που θα σε συνοδεύει σ' όλη τη διάρκεια της ζωής σου.


Βασίλης Κυριλλίδης
http://ateleiotidiadromi.blogspot.gr/